Tết Đoan Ngọ (mùng 5/5): nguồn gốc, cúng gì & ăn gì

Tết Đoan Ngọ (mùng 5 tháng 5 âm lịch), dân gian gọi là ngày "giết sâu bọ", là một trong những ngày lễ truyền thống lâu đời. "Đoan" là mở đầu, "Ngọ" là giờ Ngọ — thời điểm dương khí thịnh nhất trong năm.

Nguồn gốc & ý nghĩa

Đây là dịp giữa năm, khi thời tiết chuyển mùa dễ sinh bệnh và sâu bọ phá hoại mùa màng. Người xưa làm lễ để trừ sâu bọ, bảo vệ sức khỏe và mùa màng, đồng thời tưởng nhớ tổ tiên.

Mâm cúng

Thường có: hương hoa, vàng mã, rượu nếp, bánh tro (bánh gio), và các loại hoa quả mùa hè như mận, vải, đào, dưa. Cúng vào buổi sáng, tốt nhất vào giờ Ngọ.

Vì sao ăn rượu nếp, bánh tro?

Theo quan niệm, sáng sớm mùng 5 khi vừa ngủ dậy, ăn rượu nếp, hoa quả chua và bánh tro sẽ "giết" được sâu bọ trong người — giúp cơ thể khỏe mạnh. Đây là nét văn hóa ẩm thực đặc trưng của ngày này.

Phong tục khác

• Hái lá thuốc (ngải cứu, đinh lăng…) vào giờ Ngọ để phơi dùng dần.
• Treo ngải cứu, xương rồng trước cửa để trừ tà theo quan niệm dân gian.
• Một số nơi có tục khảo cây, nhuộm móng tay móng chân cho trẻ.

Chọn giờ & xem ngày

Tra giờ hoàng đạo và lịch âm ngày mùng 5 để cúng đúng giờ đẹp. Muốn xem ngày tốt cho các việc khác trong tháng, dùng Xem ngày tốt xấu.

Phong tục theo truyền thống dân gian, mang tính tham khảo và gìn giữ nét đẹp văn hóa.